Rác hữu cơ là gì? Các phương thức xử lý rác hữu cơ

Rác thải là vấn đề nhức nhối chưa được giải quyết triệt để hiện nay, khi mà lượng rác thải ngày càng nhiều hơn. Trong đó, rác hữu cơ và rác vô cơ là những loại rác xuất hiện rất nhiều ngoài môi trường và là nhân tố chính gây ô nhiễm môi trường. Đứng trước thực trạng này, mỗi người dân cần có ý thức trách nhiệm và hiểu biết về các phương thức xử lý rác để giảm thiểu rác thải. Dưới đây là một số thông tin về rác hữu cơ cùng các phương thức xử lý được Vinacontrol CE tổng hợp dưới đây.

 

1. Rác hữu cơ là gì?

Rác hữu cơ là một loại chất thải sinh học, bao gồm các vật liệu từ nguồn gốc tự nhiên, như thức ăn thừa, lá cây, cành cỏ, và các sản phẩm hữu cơ khác. Điều quan trọng là rác hữu cơ chứa các hợp chất carbon và có khả năng phân hủy dễ dàng thông qua các phản ứng sinh học. Điều này đối lập với rác không hữu cơ, như nhựa, kim loại, và thủy tinh, không thể phân hủy tự nhiên một cách dễ dàng.

Đúng là rác hữu cơ có thể tự phân hủy ở điều kiện tự nhiên trong thời gian ngắn, thậm chí còn có thể sử dụng làm phân bón, nhưng dòng rác thải này không phải hoàn toàn không gây nguy hại cho con người. Rác hữu cơ khi phân hủy sẽ tạo ra mùi khó chịu, thu hút ruồi, muỗi nhặng kéo đến làm ô nhiễm không gian xung quanh. Con người khi hít phải luồng không khí hôi thối sẽ cảm thấy khó ở, buồn nôn. Thậm chí còn dễ dàng lây các bệnh truyền nhiễm về đường hô hấp và tiêu hóa.

Rác hữu cơ chiếm tỉ trọng từ 50-70% tổng lượng rác thải. Nếu không xử lý rác hữu cơ kịp thời thì không gian ô nhiễm rất dễ xảy ra.

Nếu không xử lý rác hữu cơ kịp thời thì không gian ô nhiễm rất dễ xảy ra

Nếu không xử lý rác hữu cơ kịp thời thì không gian ô nhiễm rất dễ xảy ra

 ✍ Xem thêm: Chứng nhận ISO 9001 cho đơn vị môi trường | Quy trình chất lượng  

2. Phân loại rác thải

Hiện nay, rác thải thường được chia ra thành 3 loại chính là rác tái chế, rác hữu cơ và rác vô cơ.

Rác vô cơ

Rác tái chế

Rác hữu cơ

Rác vô cơ là rác không thể tái sử dụng và cũng không tái chế được nữa. Loại rác này thường được đem đi xử lý chôn lấp với các loại rác, phế liệu như nilon, xỉ than, sành sứ, gạch vỡ không thể tiếp tục sử dụng, gỗ đá,...

Rác vô cơ rất khó phân hủy và thường tồn tại rất lâu. Mỗi chiếc túi nilon mà bạn thải ra môi trường hàng ngày sẽ chỉ được phân hủy hoàn toàn sau 400 - 600 năm chôn dưới lòng đất.. Do đó, để bảo vệ môi trường, chúng ta nên tạo thói quen hạn chế sử dụng các loại rác này. Để giảm thiểu tác hại của rác vô cơ đến môi trường, con người đang cố gắng hạn chế tối đa sử dụng và thải ra môi trường các loại rác thải nhựa. Thay vào đó, khắp mọi nơi đều đang khuyến sản xuất và tiêu thụ các sản phẩm thay thế dùng trong sinh hoạt hàng ngày như túi tự phân hủy sinh học, túi giấy, ống hút tre, ống hút nhựa. Nếu không thể thay thế được túi nilon thì bạn hãy cố gắng tái sử dụng nhiều nhất có thể.

Khác với rác vô cơ, rác tái chế là loại rác có thể tái chế và sử dụng lại được. Kim loại, giấy, vỏ hộp,... đều được coi là rác tái chế. Loại rác này sau khi sử dụng xong sẽ được thu thập lại, phân loại kỹ và vận chuyển đến các làng nghề nhằm tái chế thành các sản phẩm mới có thể tái sử dụng, phục vụ nhu cầu của con người.

Rác tái chế hầu hết đều tồn tại ở dạng rắn với các chất liệu như nhôm, inox, đồng, sắt thép, nhựa,... và sau đó được tái chế theo đúng quy trình.

Rác tái chế đang rất được khuyến khích tại nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam.

Tái chế rác giúp giảm đáng kể hoạt động khai thác tài nguyên thiên nhiên như đất, nước, cây, cỏ,... Ngoài ra, tái chế rác thải giúp tiết kiệm được rất nhiều chi phí, năng lượng dùng cho sản xuất và hạn chế cả những ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường, tránh làm biến đổi khí hậu, chẳng hạn như trái đất nóng lên, băng hai cực tan nhanh và giảm hiệu ứng nhà kính.

Những loại rác tác chế có thể kể đến như các lọ, chai bằng thủy tinh; vỏ hộp sữa, nước trái cây; sách, báo, tạp chí; bao bì nhựa mềm, vật chứa làm bằng nhựa; xoong, chảo, nồi làm bằng kim loại đã hỏng,....

Rác hữu cơ là loại rác thải được sinh ra từ các hoạt động của con người hàng ngày như sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, sinh hoạt hàng ngày,... Loại rác này chứa các thành phần hữu cơ, thải bỏ. Rác hữu cơ có nhiều loại như:

Rác thải từ nông nghiệp như rạ, rơm,...

Các thành phần ít hoặc không có giá trị sử dụng của cây như thân, cành hoặc lá cây.

Phế thải từ hoạt động sản xuất của các nhà máy sợi, nhà máy giấy,...

Phế thải từ chế biến tinh bột

Chất thải từ các nguyên liệu công nghiệp như vỏ lạc, vỏ cà phê, bã mía,...

Rác thải thực phẩm, đồ ăn thừa hoặc hỏng như rau củ quả, trứng, thịt,...

Rác từ hoạt động sinh hoạt: sợi vải, bông,...

 

 

Rác thải thường được chia ra thành 3 loại chính là rác tái chế, rác hữu cơ và rác vô cơ 

Rác thải thường được chia ra thành 3 loại chính là rác tái chế, rác hữu cơ và rác vô cơ

✍ Xem thêm: Chứng nhận ISO 14001 về hệ thống quản lý môi trường | Tư vấn miễn phí

3. Các phương thức xử lý rác hữu cơ

Vấn đề quản lý rác hữu cơ trở nên ngày càng quan trọng do các nguy cơ môi trường trong quá trình xử lý chúng. Một số phương thức xử lý rác hữu cơ được sử dụng để giảm thiểu tác động xấu lên môi trường và tận dụng các giá trị từ chúng. Dưới đây là một số phương thức chính để xử lý rác hữu cơ:

3.1 Composting (Quá trình phân hủy sinh học)

Composting là phương pháp phổ biến nhất để xử lý rác hữu cơ. Trong quá trình này, rác hữu cơ được sắp xếp và xếp chồng lại để tạo điều kiện tối ưu cho sự phân hủy. Bằng cách sử dụng nhiệt độ và vi khuẩn, các chất hữu cơ được chuyển thành phân bón hữu cơ, giúp cải thiện sự phì nở của đất và tạo ra một sản phẩm hữu ích từ rác thải.

Đây là một phương pháp có chi phí thực hiện thấp nhưng cần phải đảm bãi chôn lấp rác phải có hệ thống thu khí, thu gom rác và xử lý rác. Chôn lấp rác hữu cơ được thực hiện theo các bước sau:

  • Bước 1. Thu gom rác hữu cơ
  • Bước 2. San ủi
  • Bước 3. Phun thuốc
  • Bước 4. Rắc vôi
  • Bước 5. Lấp đất theo từng lớp
  • Bước 6. Hoàn thô mặt bằng và tiến hành trồng cây xanh

 

3.2 Biogas Production (Sản xuất khí sinh học)

Phân hủy anaerobic của rác hữu cơ có thể tạo ra khí sinh học, được gọi là biogas. Quá trình này thường xảy ra trong các hệ thống ủ chất thải hữu cơ trong môi trường không có oxy. Biogas chứa các khí như metan và khí CO2, có thể được sử dụng làm nguồn năng lượng sạch để sản xuất điện, nấu nướng và sưởi ấm.

3.3 Incineration (Đốt cháy)

Một phương thức khác để xử lý rác hữu cơ là đốt cháy nó trong các nhà máy đốt cháy rác thải. Quá trình này tạo ra nhiệt năng và điện năng từ việc đốt rác hữu cơ, nhưng cũng tạo ra khí thải và có thể có tác động xấu lên môi trường, vì nó có thể tạo ra các hợp chất độc hại.

Phương pháp thiêu đốt rác hữu cơ được thực hiện phổ biến ở những nước phát triển. Với phương pháp này sẽ giúp tiết kiệm diện tích đất nhưng về chi phí của các nhà máy đốt rác sẽ khá cao. Phương pháp này được thực hiện bằng cách dùng nguồn nhiệt lớn có nhiệt độ từ 1000 - 1100 độ C để phân hủy rác. Những nhà máy đốt rác này bên cạnh việc giúp xử lý rác còn được tận dụng để tạo ra nguồn điện.

3.4 Methane Recovery (Thu gom khí metan)

Các bãi chôn rác có thể phát triển hệ thống để thu gom và sử dụng khí metan, một sản phẩm phụ của phân hủy rác hữu cơ trong môi trường không có oxy. Khí metan có thể được sử dụng như một nguồn năng lượng sạch hoặc biến đổi thành nhiều sản phẩm khác nhau.

3.5 Worm Farming (Nuôi giun đất)

Nuôi giun đất là một phương pháp xử lý rác hữu cơ nhằm giảm thiểu khối lượng rác thải hữu cơ. Giun đất ăn các chất hữu cơ và biến chúng thành phân hữu cơ giàu dinh dưỡng, tạo điều kiện tốt cho cây trồng và vườn tược.

Các phương thức xử lý rác hữu cơ

Các phương thức xử lý rác hữu cơ

 ✍ Xem thêm: Quan trắc môi trường lao động | Hỗ trợ phân loại lao động uy tín

4. Tầm quan trọng của hoạt động xử lý rác hữu cơ

Hoạt động xử lý rác hữu cơ có tầm quan trọng vô cùng lớn trong việc bảo vệ môi trường, duy trì hệ sinh thái và tạo ra các lợi ích cho xã hội và kinh tế. Dưới đây là một số điểm về tầm quan trọng của hoạt động xử lý rác hữu cơ:

  • Bảo vệ môi trường: Rác hữu cơ, nếu không được xử lý đúng cách, có thể gây ra ô nhiễm môi trường. Quá trình phân hủy rác hữu cơ trong các bãi rác không được quản lý đúng cách có thể tạo ra khí methane (CH4), một khí nhà kính mạnh mẽ góp phần vào biến đổi khí hậu. Ngoài ra, nước rác từ rác hữu cơ có thể gây ô nhiễm nguồn nước và đất, gây hại cho động, thực vật và các hệ sinh thái.
  • Giảm khối lượng rác thải: Rác hữu cơ thường chiếm phần lớn khối lượng rác thải tổng cộng. Bằng cách xử lý rác hữu cơ một cách hiệu quả, ta có thể giảm khối lượng rác thải tới bãi rác, giúp kéo dài tuổi thọ của bãi rác và giảm chi phí quản lý rác thải.
  • Tái sử dụng tài nguyên: Xử lý rác hữu cơ có thể tạo ra sản phẩm như phân bón hữu cơ và biogas, mà có thể được tái sử dụng hoặc chuyển đổi thành nguồn năng lượng tái tạo. Việc này giúp tận dụng tài nguyên và giảm áp lực lên tài nguyên thiên nhiên.
  • Nâng cao chất lượng đất: Phân bón hữu cơ từ quá trình composting có khả năng cải thiện chất lượng đất và khả năng thụ động nước, làm tăng sản xuất nông nghiệp và giảm cần sử dụng phân bón hóa học.
  • Nguồn năng lượng tái tạo: Biogas, sản phẩm phụ của việc xử lý rác hữu cơ, có thể được sử dụng để sản xuất năng lượng tái tạo, giúp giảm sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng hóa thạch và giảm phát thải khí nhà kính.
  • Giảm tác động xã hội: Rác thải không xử lý đúng cách có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe công cộng, như bệnh dịch và ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của cộng đồng. Xử lý rác hữu cơ đúng cách có thể giảm tác động xã hội và cải thiện sức khỏe cộng đồng.

 

Hoạt động xử lý rác hữu cơ có tầm quan trọng vô cùng lớn trong việc bảo vệ môi trường

Hoạt động xử lý rác hữu cơ có tầm quan trọng vô cùng lớn trong việc bảo vệ môi trường

Tóm lại, việc xử lý rác hữu cơ có thể giảm thiểu tác động của chúng lên môi trường và tạo ra các lợi ích cho cộng đồng và năng lượng tái tạo. Việc ứng dụng hiệu quả các phương thức xử lý có thể đóng góp vào việc bảo vệ môi trường và sử dụng tài nguyên một cách bền vững.

Tin khác

An toàn thông tin là gì? 4 Nội dung cần biết

An toàn thông tin (Information Security) đơn giản là việc bảo vệ thông tin...

Đơn vị đo thể tích | Hướng dẫn cách quy đổi đơn giản nhất

Đơn vị đo thể tích là một đơn vị được sử dụng để đo lường khả năng chứa đựng...

BIS là gì? Chứng nhận BIS tại Ấn Độ như thế nào?

Chứng nhận BIS là Giấy chứng nhận tiêu chuẩn do Cục Tiêu chuẩn Ấn Độ (Bureau...

Tiêu chuẩn REACH là gì? Phân biệt với tiêu chuẩn ROHS

REACH là một quy định của Liên minh châu Âu (EU) về hóa chất và sử dụng an...

Sedex là gì? 5 điều cần biết về chứng nhận Sedex – SMÉTA

Sedex (Supplier Ethical Data Exchange) là một hệ thống đánh giá và chứng nhận...

Tiêu chuẩn SSOP là gì? Phân biệt SSOP với HACCP và GMP

SSOP là viết tắt của bốn từ tiếng anh Sanitation Standard Operating...

Chứng nhận RecyClass là gì? Tìm hiểu chứng chỉ tái chế sản phẩm nhựa

Chứng nhận RecyClass là các chương trình kiểm toán tự nguyện, chứng minh mức...

ISO 7101 là gì? Cập nhật tiêu chuẩn quản lý chất lượng chăm sóc sức khoẻ

Tiêu chuẩn quốc tế ISO 7101 là tiêu chuẩn đầu tiên của Tổ chức Tiêu chuẩn hoá...

Học chứng chỉ vệ sinh an toàn thực phẩm ở đâu? Cập nhật mới nhất

Chứng chỉ vệ sinh an toàn thực phẩm hay Giấy xác nhận tập huấn...

Tín chỉ Carbon là gì? 4 Nội dung cần biết

Tín chỉ carbon là thuật ngữ chung cho tín chỉ có thể kinh doanh hoặc giấy...