Quy định về an toàn bức xạ trong y tế | Cập nhật yêu cầu và mức xử phạt mới nhất 2026

Thực tiễn thanh tra năm 2025 của Thanh tra An toàn bức xạ và hạt nhân cho thấy nhiều cơ sở y tế vẫn chưa tuân thủ đầy đủ quy định về an toàn bức xạ trong y tế. Điều này tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người bệnh, nhân viên y tế. Trong bối cảnh pháp luật ngày càng siết chặt, việc nắm rõ và tuân thủ các quy định về an toàn bức xạ không chỉ là nghĩa vụ bắt buộc mà còn giúp cơ sở y tế nâng cao uy tín, đảm bảo chất lượng chuyên môn. Vậy các quy định về an toàn bức xạ trong y tế hiện nay bao gồm những nội dung gì? Cùng tìm hiểu chi tiết ngay tại bài viết dưới đây.

1. Đối tượng áp dụng

Quy định về bảo đảm an toàn bức xạ trong y tế được áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc sử dụng thiết bị bức xạ hoặc nguồn phóng xạ dùng trong y tế. Việc thực hiện tốt các quy định này không chỉ đáp ứng yêu cầu về an toàn mà còn giúp các cơ sở tuân thủ tốt các yêu cầu pháp lý, phục vụ cho quá trình thanh tra kiểm tra.

Đặc biệt trong năm 2026, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ KH&CN) cho biết, Thanh tra An toàn bức xạ và hạt nhân sẽ triển khai 60 cuộc thanh tra trên phạm vi cả nước. Nhóm đối tượng được thanh tra trọng tâm là các cơ sở thực hiện hoạt động bức xạ trong lĩnh vực y tế. Theo đó, các bệnh viện tuyến trung ương, tuyến tỉnh và cơ sở y tế có sử dụng nguồn phóng xạ, thiết bị bức xạ phục vụ chẩn đoán, điều trị sẽ được đưa vào kế hoạch thanh tra, như: Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Nội tiết Trung ương, Bệnh viện Ung bướu Thành phố Hồ Chí Minh, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Ung bướu Đà Nẵng, cùng nhiều bệnh viện đa khoa và cơ sở y tế khác trên cả nước.

Các cơ sở thực hiện hoạt động bức xạ trong lĩnh vực y tế là đối tượng trọng điểm của Thanh tra An toàn bức xạ và hạt nhân năm 2026

✍ Xem thêm: Danh mục thiết bị y tế cần kiểm định theo Quy định Nhà nước  |Nội dung mới nhất

2. Quy định về an toàn bức xạ trong y tế

2.1 Các căn cứ pháp lý về đảm bảo an toàn bức xạ trong y tế

• Thông tư 59/2025/TT-BKHCN quy định về bảo đảm an toàn bức xạ và ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân do Bộ trưởng Bộ KHCN ban hành
• Nghị định 332/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Năng lượng nguyên tử về bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn, an ninh, thanh sát hạt nhân, thông báo, khai báo, cấp phép, thanh tra, kiểm tra về an toàn bức xạ và hạt nhân, ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân và bồi thường thiệt hại hạt nhân
• Nghị định 71/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử
• Thông tư 19/2023/TT-BKHCN hướng dẫn Nghị định 107/2013/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, được sửa đổi tại Nghị định 126/2021/NĐ-CP do Bộ trưởng Bộ KHCN ban hành
• Nghị định 98/2021/NĐ-CP về quản lý trang thiết bị y tế
• Nghị định 126/2021/NĐ-CP sửa đổi các Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp; tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa; hoạt động khoa học và công nghệ, chuyển giao công nghệ; năng lượng nguyên tử
• Nghị định 107/2013/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử

Đảm bảo an toàn bức xạ y tế là yêu cầu bắt buộc theo quy định pháp luật

✍ Xem thêm: Quy trình kiểm định máy X-quang y tế | Hướng dẫn chi tiết

2.2 Nội quy an toàn bức xạ và vận hành an toàn thiết bị bức xạ trong y tế

Điều 31 thông tư 59/2025/BKHCN không chỉ quy định yêu cầu về nội quy, quy trình nhằm đảm bảo an toàn bức xạ y học hạt nhân mà còn nêu rõ các bước phải thực hiện đối với nhân viên vận hành thiết bị bức xạ.

♦ Yêu cầu về nội quy an toàn bức xạ,

• Quy trình làm việc cần chỉ rõ các bước tiến hành công việc trong vận hành thiết bị bức xạ, làm việc với nguồn phóng xạ, làm việc trong khu vực có nguy cơ bị chiếu xạ hoặc nhiễm bẩn phóng xạ, chăm sóc người bệnh uống thuốc phóng xạ hoặc cấy nguồn phóng xạ; quy trình thao tác đối với từng thiết bị, phác đồ điều trị đối với từng loại bệnh;
• Nội quy an toàn bức xạ phải chỉ rõ các yêu cầu bảo vệ an toàn bức xạ cho nhân viên bức xạ trong y tế, các nhân viên khác làm việc tại tổ chức, cá nhân tiến hành công việc bức xạ trong y tế, người bệnh, người chăm sóc hoặc hỗ trợ người bệnh và công chúng.

♦ Yêu cầu các bước tiến hành công việc đối với nhân viên vận hành thiết bị bức xạ,

• Kiểm tra an toàn thiết bị trước khi bắt đầu và sau khi kết thúc công việc;
• Đóng cửa ra vào trong suốt quá trình vận hành thiết bị;
• Tuân thủ quy trình vận hành thiết bị;
• Chú ý những tín hiệu bất thường của thiết bị bức xạ và thiết bị kiểm tra để kịp thời phát hiện sự cố, ngăn ngừa tai nạn;
• Không được tháo bỏ các bộ phận hư hỏng trong hệ thống bảo vệ của thiết bị và nối tắt để vận hành thiết bị, bao gồm việc nối tắt hệ thống khóa liên động cửa ra vào phòng xạ trị.

Tuân thủ quy trình làm việc là yêu cầu quan trọng nhằm đảm bảo vận hành an toàn thiết bị bức xạ y tế

✍ Xem thêm: Kiểm xạ phòng X-quang | 06 điểm cần lưu ý

2.3 Thời gian kiểm định thiết bị bức xạ và hiệu chuẩn thiết bị đo bức xạ

Tổ chức, cá nhân tiến hành công việc bức xạ trong y tế phải thực hiện việc kiểm định thiết bị bức xạ, hiệu chuẩn thiết bị đo bức xạ được sử dụng tại cơ sở mình trong các trường hợp: 

• Trước khi đưa thiết bị vào sử dụng;
• Định kỳ theo quy định;
• Sau khi lắp đặt lại; sửa chữa thiết bị bức xạ, thiết bị hạt nhân có ảnh hưởng đến tính năng an toàn và độ chính xác của thiết bị

* Lưu ý: Việc kiểm định thiết bị bức xạ, hiệu chuẩn thiết bị đo bức xạ phải được thực hiện bởi tổ chức, cá nhân được cấp đăng ký hoạt động dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn.

Bảng 1. Danh mục thiết bị bức xạ phải kiểm định và tần suất kiểm định

✍ Xem thêm: Kiểm định máy chụp cắt lớp vi tính | Chi phí thấp

3. Cập nhật mức xử phạt mới nhất năm 2026

Bên cạnh việc siết chặt các quy định và nâng cao mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm, nghị định 71/2026/NĐ-CP (có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 05 năm 2026), thay thế Nghị định 107:2013/NĐ-CP còn bổ sung các biện pháp khắc phục hậu quả đối với các cơ sở y tế vi phạm.

Bảng 2. Một số quy định về hiệu chuẩn thiết bị ghi đo bức xạ, kiểm xạ khu vực làm việc, kiểm định thiết bị bức xạ, thiết bị hạt nhân

✍ Xem thêm: Kiểm định máy chụp cộng hưởng từ | Tổ chức kiểm định uy tín

4. Tổ chức kiểm định an toàn bức xạ trong y tế

Công ty CP Chứng nhận và Kiểm định Vinacontrol (Vinacontrol CE) là đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực kiểm định an toàn bức xạ và kiểm định thiết bị y tế tại Việt Nam:

• Có đầy đủ năng lực kiểm định bức xạ, được các Bộ ban ngành liên quan công nhận theo Giấy Đăng ký Hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử số 43/2023/ĐK/ATBXHN của Cục trưởng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân
• Đội ngũ kiểm định viên trình độ chuyên môn cao, am hiểu và có kinh nghiệm về thiết bị y tế;
• Trang thiết bị kiểm định hiện đại, chi phí hợp lý, hỗ trợ trên toàn quốc

Giấy chứng nhận kiểm định máy X-quang do Vinacontrol CE cấp

Các quy định về an toàn bức xạ trong y tế ngày càng được nâng cao và siết chặt. Do đó, việc chủ động rà soát và nắm vững các quy định này là yêu cầu tiên quyết đối với cơ sở sử dụng thiết bị bức xạ, nguồn phóng xạ phục vụ chẩn đoán, điều trị bệnh. Mọi yêu cầu về dịch vụ kiểm định máy X-quang, kiểm xạ trong y tế và các dịch vụ kiểm định thiết bị y tế khác, quý khách vui lòng liên hệ chúng tôi qua Hotline 1800.6083 miễn phí, email vnce@vnce.vn hoặc để lại thông tin để được chuyên viên hỗ trợ nhanh nhất!