PEFC-CoC | Chứng nhận chuỗi hành trình sản phẩm

Trong bối cảnh các thị trường ngày càng chú trọng đến nguồn gốc nguyên liệu và trách nhiệm môi trường, việc kiểm soát chuỗi cung ứng gỗ, giấy và các sản phẩm có nguồn gốc từ rừng trở thành yêu cầu quan trọng đối với doanh nghiệp. Chứng nhận PEFC-CoC được xây dựng nhằm kiểm soát quá trình truy xuất nguồn gốc nguyên liệu từ khâu khai thác, thu mua đến sản xuất và phân phối thành phẩm. Vậy PEFC-CoC là gì, gồm những tiêu chuẩn nào và doanh nghiệp nào cần áp dụng? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết.

1. PEFC-CoC là gì?

1.1 Khái niệm

PEFC-CoC (Programme for the Endorsement of Forest Certification – Chain of Custody) là chứng nhận về chuỗi hành trình sản phẩm, áp dụng cho các tổ chức tham gia chuỗi cung ứng sản phẩm có nguồn gốc từ rừng và cây ngoài rừng. Qua đó, giúp doanh nghiệp chứng minh về nguồn gốc nguyên liệu, sản phẩm, không đến từ các nguồn bất hợp pháp, phá rừng hay gây hại đến hệ sinh thái.

1.2 Phân loại

Tùy theo quy mô, cơ cấu tổ chức và phạm vi hoạt động, doanh nghiệp có thể lựa chọn hình thức chứng nhận phù hợp.

• Chứng nhận đơn lẻ (Individual Certification): Áp dụng cho một tổ chức hoặc doanh nghiệp có một địa điểm hoạt động thuộc phạm vi chứng nhận. Doanh nghiệp trực tiếp xây dựng, vận hành và duy trì hệ thống kiểm soát chuỗi hành trình sản phẩm.
• Chứng nhận đa địa điểm (Multisite Certification): Áp dụng cho tổ chức có nhiều địa điểm hoạt động hoặc nhiều pháp nhân có mối liên kết pháp lý, hợp đồng phù hợp và cùng chịu sự quản lý của một chức năng trung tâm.
• Chứng nhận nhóm (Group Certification): Dành cho các doanh nghiệp nhỏ có nhu cầu tham gia chung một hệ thống chứng nhận. Các thành viên được quản lý thông qua một đơn vị điều phối nhóm, chịu trách nhiệm xây dựng quy trình chung, tổ chức đánh giá nội bộ và phối hợp với tổ chức chứng nhận.
• Chứng nhận dự án (Project Certification): Phù hợp với những dự án có phạm vi và thời gian thực hiện xác định, chẳng hạn một số dự án xây dựng sử dụng nguyên liệu gỗ. Hình thức này có cơ chế kiểm soát riêng, không nên đồng nhất với chứng nhận đa địa điểm hoặc nhóm.

1.3 Các tiêu chuẩn áp dụng

► Tiêu chuẩn PEFC ST 2002:2020 – Yêu cầu về chuỗi hành trình sản phẩm

PEFC ST 2002:2020 có tên đầy đủ là Chain of Custody of Forest and Tree Based Products – Requirements (Chuỗi hành trình sản phẩm từ rừng và cây – Các yêu cầu).

Đây là tiêu chuẩn chính quy định những yêu cầu mà doanh nghiệp phải đáp ứng để thiết lập, thực hiện và duy trì hệ thống kiểm soát chuỗi hành trình sản phẩm PEFC-CoC.

• Yêu cầu về hệ thống quản lý: Xác định phạm vi chứng nhận, trách nhiệm và quyền hạn của các bộ phận, xây dựng quy trình và duy trì hồ sơ liên quan.
• Yêu cầu về kiểm soát nguyên liệu đầu vào: Xác định nhà cung cấp, thu thập thông tin nguồn gốc, phân loại nguyên liệu và thực hiện thẩm định nguồn gốc theo yêu cầu.
• Yêu cầu về kiểm soát quá trình sản xuất: Nhận diện dòng nguyên liệu, kiểm soát quá trình lưu kho, chế biến và chuyển đổi thành phẩm.
• Yêu cầu về phương pháp CoC: Lựa chọn phương pháp tách biệt vật lý, tỷ lệ phần trăm hoặc tín chỉ để kiểm soát nguyên liệu.
• Yêu cầu về thông tin sản phẩm: Đảm bảo các tuyên bố PEFC trên chứng từ bán hàng và tài liệu liên quan phù hợp với kết quả kiểm soát.
• Yêu cầu về đánh giá nội bộ và cải tiến: Thực hiện kiểm tra định kỳ, xử lý điểm không phù hợp và duy trì hiệu lực hệ thống.

Bên cạnh đó, tiêu chuẩn còn quy định các yêu cầu liên quan đến sức khỏe, an toàn lao động và các vấn đề xã hội trong hoạt động của tổ chức.

► Tiêu chuẩn PEFC ST 2001:2020 – Quy định sử dụng nhãn hiệu PEFC

PEFC ST 2001:2020 có tên đầy đủ là PEFC Trademarks Rules – Requirements (Quy định sử dụng nhãn hiệu PEFC – Các yêu cầu).

Tiêu chuẩn này quy định việc sử dụng logo, nhãn hiệu và các thông điệp liên quan đến PEFC trên sản phẩm cũng như trong hoạt động truyền thông.

• Điều kiện và nguyên tắc sử dụng nhãn hiệu PEFC.
• Quy định về hình thức trình bày logo, nhãn và thông điệp PEFC.
• Yêu cầu đối với việc sử dụng nhãn hiệu trên sản phẩm và bao bì.
• Quy định sử dụng nhãn hiệu trong tài liệu quảng cáo, website và hoạt động truyền thông.
• Yêu cầu về giấy phép sử dụng nhãn hiệu PEFC.

Chứng nhận PEFC-CoC là một trong những công cụ giúp doanh nghiệp cung cấp bằng chứng về nguồn gốc nguyên liệu và đáp ứng yêu cầu thu mua của đối tác quốc tế

✍ Xem thêm: Phân biệt PEFC và FSC | Chi tiết 8 tiêu chí so sánh

2. Lợi ích của chứng nhận PEFC-CoC

Chứng nhận PEFC-CoC được xây dựng nhằm đảm bảo tính minh bạch về nguồn gốc nguyên liệu từ rừng, đồng thời thúc đẩy hoạt động sản xuất và kinh doanh lâm sản có trách nhiệm. 

• Kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu: PEFC-CoC thiết lập cơ chế kiểm soát nguyên liệu đầu vào, giúp doanh nghiệp xác định nguồn gốc và phân loại vật liệu theo từng nhóm. Thông qua việc quản lý hồ sơ nhà cung cấp, chứng từ mua hàng và thông tin sản phẩm, doanh nghiệp có thể hạn chế nguy cơ tiếp nhận nguyên liệu không đáp ứng yêu cầu.
• Nâng cao tính minh bạch trong chuỗi cung ứng: Việc áp dụng tiêu chuẩn về chuối hành trình sản phẩm yêu cầu doanh nghiệp phải luôn ghi nhận, kiểm soát và duy trì thông tin về nguyên liệu trong từng công đoạn. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể hạn chế tình trạng nhầm lẫn giữa sản phẩm được chứng nhận và sản phẩm thông thường.
• Đáp ứng yêu cầu của khách hàng và đối tác quốc tế: Đối với doanh nghiệp xuất khẩu đồ gỗ, giấy và sản phẩm bao bì, chứng nhận giúp doanh nghiệp mở rộng cơ hội tham gia các chuỗi cung ứng quốc tế.
• Nâng cao năng lực cạnh tranh và hình ảnh thương hiệu: Sản phẩm có thông tin nguồn gốc rõ ràng và đáp ứng yêu cầu chứng nhận có thể tạo lợi thế khi doanh nghiệp tiếp cận khách hàng quan tâm đến tính bền vững. Qua đó, góp phần xây dựng hình ảnh thương hiệu gắn với trách nhiệm môi trường và sản xuất có trách nhiệm.

PEFC-CoC  giúp doanh nghiệp tham gia vào chuỗi giá trị lâm sản bền vững, góp phần bảo vệ tài nguyên

✍ Xem thêm: Tài liệu PEFC PDF | Cập nhật các phiên bản hiện hành

3. Các phương pháp kiểm soát chuỗi hành trình sản phẩm PEFC-CoC

Theo hướng dẫn của tiêu chuẩn PEFC ST 2002:2020, doanh nghiệp có thể lựa chọn một trong ba phương pháp kiểm soát chuỗi hành trình sản phẩm: tách biệt vật lý, tỷ lệ phần trăm và tín chỉ. Việc lựa chọn phụ thuộc vào đặc điểm nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất, khả năng phân tách vật liệu và phương thức quản lý sản phẩm của doanh nghiệp.

3.1 Phương pháp tách biệt vật lý (Physical Separation Method)

Phương pháp tách biệt vật lý là phương pháp kiểm soát bằng cách phân tách nguyên liệu theo từng nhóm trong quá trình tiếp nhận, lưu kho, sản xuất và phân phối.

Việc phân tách có thể được thực hiện thông qua:

• Phân chia khu vực lưu kho riêng biệt.
• Sử dụng nhãn, mã nhận diện hoặc ký hiệu cho từng nhóm nguyên liệu.
• Phân tách nguyên liệu theo thời gian sản xuất hoặc dây chuyền.
• Duy trì hồ sơ theo dõi quá trình tiếp nhận, sử dụng và xuất kho.

Ví dụ: Một doanh nghiệp sản xuất đồ nội thất sử dụng hai loại gỗ, trong đó một loại có chứng nhận PEFC và một loại không thuộc phạm vi chứng nhận. Doanh nghiệp bố trí khu vực lưu kho riêng, gắn mã nhận diện và kiểm soát quá trình cấp phát để đảm bảo không trộn lẫn hai nhóm nguyên liệu.

3.2 Phương pháp tỷ lệ phần trăm (Percentage Method)

Phương pháp tỷ lệ phần trăm cho phép doanh nghiệp sử dụng nguyên liệu từ nhiều nguồn khác nhau trong cùng một quy trình sản xuất và xác định tỷ lệ nguyên liệu được chứng nhận trong sản phẩm đầu ra.

Theo đó, doanh nghiệp cần xác định nhóm sản phẩm, thời gian tính toán và lượng nguyên liệu đầu vào thuộc từng nhóm. Tỷ lệ nguyên liệu được chứng nhận được tính dựa trên dữ liệu đầu vào và các hệ số chuyển đổi phù hợp.

Tỷ lệ nguyên liệu được chứng nhận (%) = (Lượng nguyên liệu PEFC Certified / Tổng lượng nguyên liệu đầu vào đủ điều kiện tính toán) × 100

Kết quả tính toán được sử dụng để xác định tỷ lệ nội dung được chứng nhận và đưa ra tuyên bố PEFC tương ứng theo quy định. Phương pháp này phải tuân thủ quy định về xác định nhóm sản phẩm, kỳ tính toán, hệ số chuyển đổi và cách thức chuyển tỷ lệ sang sản phẩm đầu ra

3.3 Phương pháp tín chỉ (Credit Method)

Phương pháp tín chỉ cho phép doanh nghiệp quản lý lượng nguyên liệu được chứng nhận dưới dạng tín chỉ để phân bổ cho sản phẩm đầu ra thuộc cùng nhóm sản phẩm theo các điều kiện của tiêu chuẩn.

Thay vì phải phân tách hoàn toàn nguyên liệu trong quá trình sản xuất, doanh nghiệp sử dụng hệ thống tài khoản tín chỉ để theo dõi lượng nguyên liệu đủ điều kiện, lượng tín chỉ được tạo lập, phân bổ và sử dụng. Các bước kiểm soát cơ bản gồm:

• Xác định lượng nguyên liệu đầu vào đủ điều kiện tạo tín chỉ.
• Tính toán lượng tín chỉ dựa trên dữ liệu nguyên liệu và hệ số chuyển đổi.
• Ghi nhận tín chỉ phát sinh vào tài khoản tương ứng.
• Phân bổ tín chỉ cho sản phẩm đầu ra theo tuyên bố PEFC được phép.
• Theo dõi số dư và đảm bảo lượng tín chỉ sử dụng không vượt quá lượng tín chỉ khả dụng.

Bảng 1.  Các phương pháp kiểm soát chuỗi hành trình sản phẩm

✍ Xem thêm: Tổng quan về EUDR | Quy định về các sản phẩm không gây phá rừng của EU

4. Thực trạng chứng nhận PEFC-CoC tại Việt Nam

Trong bối cảnh ngành chế biến và xuất khẩu lâm sản ngày càng chú trọng đến tính minh bạch của nguồn nguyên liệu, chứng nhận PEFC-CoC đang trở thành một trong những công cụ hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam kiểm soát chuỗi cung ứng và đáp ứng yêu cầu thu mua có trách nhiệm từ đối tác quốc tế.

Theo báo cáo PEFC Global Statistics – March 2026 thống kê, Việt Nam hiện có 166 chứng nhận PEFC -CoC, đứng thứ 4/21 quốc gia tại khu vực châu Á.

► Các doanh nghiệp nên thực hiện chứng nhận PEFC - CoC

PEFC-CoC phù hợp với các tổ chức tham gia vào quá trình thu mua, chế biến, sản xuất, phân phối và kinh doanh sản phẩm có nguồn gốc từ rừng và cây ngoài rừng. 

• Doanh nghiệp khai thác, thu mua và kinh doanh gỗ;
• Doanh nghiệp chế biến gỗ và sản xuất đồ nội thất;
• Doanh nghiệp sản xuất giấy, bột giấy và bao bì;
• Doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh sản phẩm có nguồn gốc từ rừng;
• Doanh nghiệp xuất khẩu gỗ, giấy và bao bì,...

Vinacontrol CE cấp giấy chứng nhận PEFC-CoC cho Công ty Cổ phần Cao su Đồng phú

Vinacontrol CE cấp giấy chứng nhận PEFC-CoC cho Công ty Cổ phần Đức Mộc Thành

Mọi yêu cầu về dịch vụ chứng nhận PEFC và các dịch vụ khác của Vinacontrol CE, Quý khách hàng vui lòng liên hệ Hotline miễn phí 1800.6083, email vnce@vnce.vn hoặc chat ngay với chuyên viên để được hỗ trợ tốt nhất!