Quy định về kiểm toán năng lượng tại Việt Nam | Đối tượng áp dụng và mức xử phạt mới nhất

Trong bối cảnh chi phí năng lượng tăng cao và yêu cầu chuyển đổi xanh ngày càng khắt khe, kiểm toán năng lượng không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc với nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng hiểu rõ các quy định hiện hành và cách tuân thủ đúng. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ quy định về kiểm toán năng lượng mới nhất, đối tượng áp dụng và quy trình thực hiện.

1. Các quy định về kiểm toán năng lượng tại Việt Nam

Hoạt động kiểm toán năng lượng tại Việt Nam được quản lý bởi hệ thống văn bản pháp luật nhằm đảm bảo việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, bao gồm các căn cứ sau:

• Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả 2010;
• Thông tư 25/2020/TT-BCT quy định về lập kế hoạch, báo cáo thực hiện kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; thực hiện kiểm toán năng lượng;
• Nghị định 30/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả;
• Thông tư 37/2025/TT-BCT hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên môn về công thương thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương;
• Nghị định 134/2013/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực, an toàn đập thủy điện, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả;
• Nghị định 17/2022/NĐ-CP sửa đổi các Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hóa chất và vật liệu nổ công nghiệp; điện lực, an toàn đập thủy điện, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; hoạt động dầu khí, kinh doanh xăng dầu và khí.

Hệ thống văn bản pháp luật hiện hành tại Việt Nam đã quy định cụ thể về đối tượng, quy trình và trách nhiệm thực hiện kiểm toán năng lượng

✍ Xem thêm: Quản trị bền vững (ESG) là gì | 3 lý do doanh nghiệp nên triển khai

2. Đối tượng bắt buộc thực hiện kiểm toán năng lượng

Không phải tất cả các cơ sở đều phải thực hiện kiểm toán năng lượng, chỉ những cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm mới thuộc diện bắt buộc theo quy định, gồm:

• Cơ sở sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, đơn vị vận tải có tổng mức tiêu thụ năng lượng trong 01 năm quy đổi ra một nghìn tấn dầu tương đương (1000 TOE) trở lên.
• Các công trình xây dựng dùng làm trụ sở, văn phòng làm việc, nhà ở, cơ sở giáo dục, y tế, vui chơi giải trí, thể dục thể thao, khách sạn, siêu thị, nhà hàng, cửa hàng có tiêu thụ năng lượng tổng cộng trong 01 năm quy đổi ra năm trăm tấn dầu tương đương (500 TOE) trở lên. 

► Lưu ý: Các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm hoạt động trong lĩnh vực vận tải được miễn trừ thực hiện kiểm toán năng lượng. 

Danh sách cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm trên địa bàn được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt 1 năm/lần trước ngày 31 tháng 3 hằng năm

✍ Xem thêm: Bảng quy đổi năng lượng sang TOE | Tra cứu nhanh 

3. Tần suất và thời hạn thực hiện kiểm toán năng lượng

Điều 13 Thông tư 25/2020/TT-BCT quy định chi tiết chu kỳ thực hiện và thời hạn nộp báo cáo kiểm toán năng lượng đối với cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm. 

► Tần suất kiểm toán năng lượng:

• Các cơ sở trọng điểm có trách nhiệm thực hiện kiểm toán năng lượng theo chu kỳ 3 năm /lần.

► Thời hạn thực hiện kiểm toán năng lượng:

• Trong thời hạn 30 ngày sau khi thực hiện kiểm toán năng lượng, cơ sở có trách nhiệm gửi báo cáo kiểm toán năng lượng bằng văn bản đến Sở Công Thương sở tại.
• Trong thời hạn 30 ngày kể từ khi nhận được báo cáo kiểm toán năng lượng, Sở Công Thương có trách nhiệm tiếp nhận, thông qua hoặc có ý kiến góp ý, yêu cầu hiệu chỉnh, bổ sung theo nội dung quy định tại Phụ lục 4 Thông tư 25/2020/TT-BCT. Cơ sở có trách nhiệm hoàn thiện báo cáo kiểm toán năng lượng và gửi lại băng văn bản cho Sở Công Thương trong thời hạn 60 ngày sau khi nhận được ý kiến góp ý, yêu cầu hiệu chỉnh, bổ sung của Sở Công Thương.

✍ Xem thêm: Hướng dẫn báo cáo kiểm toán năng lượng | Yêu cầu bố cục và nôi dung chi tiết

4. Quy trình triển khai kiểm toán năng lượng

Trình tự thủ tục chi tiết thực hiện kiểm toán năng lượng được hướng dẫn tại Phụ lục III Thông tư 25/2020/TT-BCT với 6 bước như sau:

• Bước 1: Xác định phạm vi kiểm toán
• Bước 2: Thành lập nhóm kiểm toán
• Bước 3: Ước tính khung thời gian và kinh phí
• Bước 4: Thu thập dữ liệu có sẵn
• Bước 5: Kiểm tra thực địa và đo đạc
• Bước 6: Phân tích số liệu thu thập được

Kiểm toán năng lượng giúp doanh nghiệp xác định kịp thời các điểm tiêu hao năng lượng lãng phí 

✍ Xem thêm: Thẩm tra khí nhà kính | Cập nhật quy định thực hiện mới nhất

5. Trường hợp không tuân thủ quy định kiểm toán năng lượng bị xử phạt như thế nào?

Căn cứ vào tính chất và mức độ vi phạm, tổ chức, cá nhân sẽ phải chịu chế tài xử phạt tương ứng, quy định như sau:

• Phạt cảnh cáo đối với hành vi không thực hiện đầy đủ nội dung của báo cáo kiểm toán năng lượng theo biểu mẫu quy định (Căn cứ Khoản 1 Điều 19 Nghị định 134/2013/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Khoản 24 Điều 2 Nghị định 17/2022/NĐ-CP)
• Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với cá nhân và từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng đối với tổ chức khi có hành vi cố ý làm sai lệch báo cáo kiểm toán năng lượng (Căn cứ Khoản 3 Điều 21 Nghị định 134/2013/NĐ-CP )
• Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với cá nhân và từ 100.000.000 đồng đến 120.000.000 đồng đối với tổ chức khi có hành vi không thực hiện kiểm toán năng lượng theo quy định (Căn cứ Khoản 3 Điều 19 Nghị định 134/2013/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Khoản 24 Điều 2 Nghị định 17/2022/NĐ-CP )

Các hành vi vi phạm quy định về kiểm toán năng lượng sẽ bị phạt tiền đến 120 triệu đồng

Trên đây là tổng hợp các quy định pháp lý quan trọng liên quan đến hoạt động kiểm toán năng lượng mà tổ chức, cá nhân cần lưu ý trong quá trình triển khai và thực hiện. Mọi yêu cầu về dịch vụ kiểm toán năng lượng và các dịch vụ khác của Vinacontrol CE, Quý khách hàng vui lòng liên hệ Hotline miễn phí 1800.6083, email vnce@vnce.vn hoặc chat ngay với chuyên viên để được hỗ trợ tốt nhất!